Anna Łukasik Mediator Sądowy Katowice Bez kategorii

Dziedziczenie długów – co warto wiedzieć?

Mechanizmy dziedziczenia

Polskie prawo przyjmuje dwa podstawowe mechanizmy dziedziczenia: na podstawie testamentu lub ustawy. Jeśli zmarły sporządził testament, zgodnie z jego wolą spadkobiercami są te osoby, które zostały przez niego wymienione w dokumencie. Wyjątkiem są niepoprawnie skonstruowane testamenty, np. nienapisane ręcznie lub pozbawione podpisu (taki testament jest nieważny) lub dzielące majątek (przeznaczające konkretne przedmioty dla konkretnych osób – to instytucja zapisu). Z kolei dziedziczenie ustawowe opisuje kolejność obejmowania spadku wówczas, gdy nie został spisany ważny testament. W pierwszej kolejności są to dzieci i małżonek zmarłego.

Dziedziczenie długów

Bez względu na to, czy spadek jest nabywany na mocy testamentu, czy poprzez dziedziczenie ustawowe, spadkobierca powinien określić swoje stanowisko. Może to zrobić poprzez:

  • przyjęcie spadku w całości – wówczas otrzyma po osobie zmarłej zarówno aktywa (np. gotówkę, dom, samochód), jak i pasywa, czyli między innymi wszystkie długi spadkodawcy,
  • odrzucenie spadku w całości,
  • przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – w tym przypadku spadkobierca odpowiada za długi zmarłego wyłącznie do wysokości odziedziczonego majątku, a nie za istniejące zadłużenie.

Na określenie swojego stanowiska mamy 6 miesięcy od momentu, w którym dowiemy się o otrzymaniu spadku. Jeśli chcemy przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, w całości lub go odrzucić, należy złożyć przed sądem lub notariuszem stosowne oświadczenie. Brak działań w tym terminie będzie oznaczał, że odziedziczymy spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Dziedziczenie przez małoletnich

Osoby małoletnie (czyli takie, które nie ukończyły 18. roku życia oraz nie wstąpiły w związek małżeński) dziedziczą spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że spadkobierca odpowiada za długi, ale do wysokości stanu czynnego (czyli aktywów) spadku. Jeśli nie chcemy, by nasze dziecko mimo to przejęło spadek, musimy, jako jego przedstawiciele ustawowi, odrzucić go w ciągu 6 miesięcy od daty dowiedzenia się o fakcie dziedziczenia. Warto pamiętać, że aby odrzucić spadek w imieniu dziecka, musimy wystąpić o zezwolenie sądu opiekuńczego. Jeżeli natomiast zgodnie z ustawą lub testamentem jesteśmy i członkami rodziny, którzy dziedziczą, i odrzucimy spadek, całość spadku odziedziczą nasze dzieci.

Odrębny przypadek – dziedziczenie długu alimentacyjnego

Co ważne, dziedziczenie długów nie obejmuje obowiązku alimentacyjnego. Dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki majątkowe, opłacanie alimentów jest natomiast obowiązkiem osobistym. Wygasa on razem ze śmiercią danej osoby. Jeśli jednak dłużnik alimetacyjny pozostawi po sobie niespłacone zobowiązania, taką należność musi uregulować spadkobierca. Więcej o tym przypadku napisaliśmy w artykule o dziedziczeniu alimentów i innych długów. 

Świadomość, na czym polega dziedziczenie długów, pomoże nam zaoszczędzić wielu stresów po śmierci krewnego. Warto wiedzieć, na kogo spada odpowiedzialność za długi spadkowe, choć prawo stoi po stronie spadkobierców i nie dopuszcza do otrzymania pasywów bez ich zgody.

Anna Łukasik Mediator Sądowy Katowice Prawo spadkowe

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku 2019/2020 – najważniejsze informacje.

Kiedy składa się do sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?

Aby formalnie potwierdzić swoje prawa do spadku, warto złożyć do sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.

W prawie cywilnym istnieje domniemanie, iż osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia jest spadkobiercą.
Względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia.

Kto może złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?

Sąd stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę na wniosek osoby mającej w tym interes.

Jaki jest termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku?

Co do zasady stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, czyli od śmierci spadkodawcy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

Jak napisać wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składa się do sądu właściwego dla miejsca, w którym spadkodawca ostatnio stale zamieszkiwał. Należy prawidłowo oznaczyć sąd oraz strony postępowania: wnioskodawcę oraz uczestników. Uczestnikiem postępowania jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania i bierze udział w sprawie.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku jest pierwszym pismem w sprawie, dlatego powinien zawierać również oznaczenie miejsca zamieszkania stron, przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron, numer PESEL wnioskodawcy. Możemy wskazać również numery PESEL uczestników, jeżeli je znamy,

We wniosku wskażmy czy nabycie spadku ma nastąpić na mocy testamentu, czy też z ustawy.

Wniosek należy własnoręcznie podpisać. Dołączamy do niego odpis aktu zgonu spadkodawcy, odpisy aktów urodzenia. Jeżeli w postępowaniu biorą udział zamężne kobiety, to należy załączyć odpisy aktów małżeństwa. W przypadku dziedziczenia na podstawie testamentu do wniosku dołączamy wypis z oryginału testamentu notarialnego lub oryginał testamentu własnoręcznego.

Opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku

Od 21 sierpnia 2019 r. obowiązuje wyższa stawka opłaty od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Wynosi ona 100 zł, dotychczas obowiązywała kwota 50 zł. Dodatkowo zapłacimy 5 zł za wpis do Rejestru Spadkowego.

Anna Łukasik Mediator Sądowy Katowice Prawo rodzinne i opiekuńcze

Fundusz alimentacyjny 2020/2021 – jak uzyskać świadczenie?

Od 1 lipca 2020 r. można składać wnioski w formie elektronicznej. Zarówno wniosek, jak i załączniki złożymy za pośrednictwem portalu Emp@tia. Od 1 sierpnia 2020 r. będzie to można zrobić w formie papierowej: listownie lub osobiście w urzędzie.

Świadczenia będą przyznawane na nowy okres świadczeniowy, który potrwa od 1 października 2020 r. do 30 września 2021 r.

Komu przysługuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego?

Fundusz alimentacyjny stanowi system wspierania osób uprawnionych do alimentów środkami finansowymi z budżetu państwa.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna.

Świadczenia przysługują osobie uprawnionej:

  • do ukończenia przez nią 18 roku życia albo
  • w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 25 roku życia albo
  • w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

W przypadku ukończenia przez osobę uprawnioną szkoły wyższej w trakcie ostatniego roku studiów prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje do zakończenia tego roku studiów, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę uprawnioną 25 roku życia.

Świadczenia nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona:

  • została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej lub
  • zawarła związek małżeński.

Ile wynosi świadczenie z funduszu alimentacyjnego?

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów. Nie mogą być jednak wyższe niż 500 zł. Są one wypłacane w okresach miesięcznych.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 900 zł.

źródło: infor

Anna Łukasik Mediator Sądowy Katowice Zasiłki i programy rodzinne

Program „Dobry Start” na rok szkolny 2020/2021 – najważniejsze pytania.

  1. Kiedy możemy złożyć wniosek do programu „Dobry Start”?

Wniosek o świadczenie z programu można składać już od 1 lipca online przez stronę empatia.mpips.gov.pl, przez bankowość elektroniczną oraz portal PUE ZUS, a od 1 sierpnia drogą tradycyjną bezpośrednio w urzędzie lub za pośrednictwem poczty. Wniosek można składać także po wakacjach, jednak nie później niż do 30 listopada.
Ze względu na panującą obecnie sytuację związaną z epidemią koronawirusa najlepiej skorzystać
z elektronicznej drogi składania wniosków przez Internet.

  1. Kto może taki wniosek złożyć?

Wniosek może złożyć matka, ojciec, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka (opiekun faktyczny to osoba faktycznie sprawująca opiekę nad dzieckiem, która wystąpiła do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka). Ze względu na jednorazowy charakter świadczenia wniosek powinno złożyć jedno z rodziców albo opiekun prawny lub opiekun faktycznego dziecka.
Natomiast w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia dobry start ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego świadczenia dobry start czyli  w wysokości 150 zł.

3. Kiedy otrzymam wsparcie?

Jeśli wniosek został złożony w lipcu lub w sierpniu wypłata świadczenia odbędzie się nie później niż do 30 września. W przypadku, gdy wniosek został złożony w późniejszym terminie, wówczas wsparcie trafi do rodziny w ciągu dwóch miesięcy od złożenia wniosku.

4. Czy muszę czekać na decyzję administracyjną w sprawie przyznania wsparcia?

Nie. W programie „Dobry Start” zrezygnowano z konieczności wydania i doręczenia decyzji administracyjnej o przyznaniu świadczenia. Osoby ubiegające się o świadczenie otrzymają informację o jego przyznaniu na podany we wniosku adres e-mail. Jeśli jednak takiego adresu zabraknie, to informację o przyznaniu świadczenia będzie można odebrać osobiście. Co ważne, nieodebranie takiej informacji nie będzie wstrzymywało wypłaty świadczenia.

Decyzje administracyjne będą wydawane jedynie w przypadku odmowy przyznania świadczenia,
a także w sprawach nienależnie pobranych świadczeń.

5. Czy od świadczenia odprowadzany jest podatek od świadczenia?

Nie, świadczenie z programu „Dobry Start” jest zwolnione od podatku.

źródło: infor.pl

Anna Łukasik Mediator Sądowy Katowice Prawo rodzinne i opiekuńcze

„Zabezpieczenie” kontaktów z dzieckiem – czym jest?

Jednym z ważnych obowiązków rodziców jest utrzymywanie kontaktów z dziećmi.
W sytuacji, gdy rodzice są bardzo skonfliktowani i nie mogą dojść do żadnego porozumienia
w zakresie kontaktów z dzieckiem, wtedy kontakty te mogą zostać uregulowane przez sąd.
Wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem składa się w sądzie rejonowym.

Pierwszym krokiem do uzyskania możliwości realizacji kontaktów z dzieckiem jest orzeczenie sądu ustalającego te kontakty. Zdarzają się jednak sytuacje gdzie konieczne jest zawarcie w orzeczeniu szczegółowo określonych obowiązków rodzica np. wydania dziecka drugiemu rodzicowi. Dzieje się tak najczęściej wtedy gdy jeden z rodziców nie chce dostosować się do orzeczenia sądu ws. kontaktów.

Czasem istnieje także konieczność wyznaczenia przez sąd kuratora. Jego zadaniem jest nadzór czy wykonywanie obowiązków przez rodzica jest realizowane w sposób prawidłowy. Może również dbać aby kontakty przebiegały w sposób prawidłowy.

W polskim prawie mamy pewne rozwiązania które mają na celu ułatwić egzekucję kontaktów. Znajdujemy je w przepisach kodeksu rodzinnego i kodeksu postępowania cywilnego

Sąd orzekający w sprawie kontaktów może wdrożyć instrumenty zapewniające realizację kontaktów, takie jak:

  • zobowiązanie jednego z rodziców do pokrycia kosztów podróży i pobytu dziecka lub także osoby towarzyszącej dziecku, w tym kosztów powrotu do miejsca stałego pobytu – na wypadek niewykonania lub niewłaściwego wykonania drugiego rodzica obowiązków wynikających z orzeczenia o kontaktach
  • zobowiązanie rodzica sprawującego bieżącą pieczę nad dzieckiem, do złożenia na rachunek depozytowy Ministra Finansów odpowiedniej kwoty pieniężnej w celu pokrycia wydatków rodzica związanych z wykonywaniem kontaktu – na wypadek niewykonania lub niewłaściwego wykonania drugiego rodzica obowiązków wynikających z orzeczenia o kontaktach
  • odebranie od jednego z rodziców przyrzeczenia określonego zachowania
  • zagrożenie rodzicowi nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej
Anna Łukasik Mediator Sądowy Katowice Prawo pracy

Konflikt w miejscu pracy? Co warto wiedzieć o mediacji pracowniczej?

W dzisiejszych czasach możemy dostrzec ogromną konkurencję z którą zmierza się prawie każdy przedsiębiorca. Kluczową kwestią przy wyborze usług wydaje się renoma marki. Można również zauważyć, że w ostatnim czasie pracodawcy mają ogromny problem aby zatrudnić bądź zatrzymać wykwalifikowanego oraz posiadającego odpowiednie doświadczenie pracownika. Wynikiem tego jest niewątpliwie nastawienie na polepszenie relacji pracownik-pracodawca.

Dlatego na szczególną uwagę zasługuje mediacja pracownicza. Ta niedoceniona i innowacyjna metoda pozwala w szczególny sposób przyjrzeć się relacjom jakie wiążą pracownika i pracodawcę. Mamy tutaj na myśli nie tylko relacje w trakcie zakończenia stosunku pracy ale także ich relacje jeszcze w trakcie trwania umowy. W momencie powstania konfliktu w interesie obu stron jest wypracowanie polubownego załatwienia sporu. 

Przypomnijmy więc, że mediacja opiera się na pośredniczeniu w sporze przez bezstronną osobę trzecią, co ma na celu ułatwienie stronom konfliktu w dojściu do porozumienia. Zgodnie z art. 243 Kodeksu Pracy, pracodawca i pracownik powinni dążyć do polubownego załatwienia sporu ze stosunku pracy. 

Mediacje pracownicze znaleźć mogą zastosowanie przy takich konfliktach jak:

  • spory związane z postępowaniem dyscyplinarnym;
  • spory zbiorowe;
  • spory dotyczące mobbingu lub dyskryminacji;
  • konflikty związane z rozwiązaniem stosunku pracy;
  • konflikty w zespole pracowników;
  • spory dotyczące przepracowanych nadgodzin;

Z inicjatywą podjęcia mediacji może wystąpić zarówno pracownik, jak i pracodawca. Listy mediatorów sądowych prowadzone są przez prezesów sądów okręgowych. Co przy tym istotne, skierowanie sprawy do mediacji powoduje przerwanie biegu przedawnienia roszczenia. Zgodnie
z obowiązującymi przepisami mediację można rozpocząć na każdym etapie prowadzonego postępowania sądowego ale także zgłosić się do mediacji jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego. 

Ugoda zawarta przed mediatorem po jej zatwierdzeniu przez sąd posiada moc prawną ugody zawartej przed samym sądem. Mediacja pracownicza może przyczynić się do szybszego i tańszego rozwiązania konfliktu a co równie ważne pozwala pracownikowi i pracodawcy przywrócenie nadwyrężonych relacji i kontynuowanie dotychczasowej współpracy.

Anna Łukasik Mediator Sądowy Katowice Prawo rodzinne i opiekuńcze

Od czego zależy wysokość alimentów?

Często rodzice wnioskujący o alimenty na dziecko zastanawiają się w jakiej wysokości sąd może zasądzić alimenty? Czy jest jakaś minimalna kwota alimentów? Czy alimenty trzeba płacić zawsze? A może ze względu na sytuacje materialną można w ogóle uniknąć ich płacenia?

W przypadku gdy sprawa dotyczy dziecka małoletniego tzn. takiego, które nie ukończyło 18 roku życia, rodzic nie może być zwolniony z obowiązku płacenia alimentów. Wynika to z faktu, że dziecko małoletnie nie może samo się utrzymać a rodzic musi partycypować w kosztach utrzymania swojego dziecka nawet gdy sam znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

Jeśli natomiast w sprawie rozwodowej rodzice wnoszą o ustalenie opieki nad dzieckiem w równym zakresie to może nie zostać ustalona konkretna kwota pieniężna alimentów. Wtedy można spotkać się z sytuacją, że „rodzice zostają obciążeni kosztami utrzymania dziecka po połowie”.
W takiej sytuacji gdy alimenty nie zostaną określone kwotowo rodzic również ma obowiązek płacenia alimentów.

Alimenty – kwota minimum?

Czy w standardowej sytuacji, kiedy sąd ustala wysokość alimentów poprzez zasądzenie konkretnej kwoty istnieje pojęcie „minimalnej kwoty alimentów”?

Otóż odpowiedź brzmi: nie.

W przepisach nie istnieje żaden taryfikator czy tabela wskazująca na minimalne kwoty alimentów. Biorąc pod uwagę obserwacje spraw dot. alimentów na małoletnie dzieci można zauważyć, że obecnie kwoty minimum oscylują na poziomie 500-600 zł miesięcznie na jedno dziecko. Warto także zauważyć, że alimenty w tej wysokości są zasądzone nawet w przypadku gdy osoba która ma je płacić nie ma pracy i deklaruje, że nie uzyskuje dochodów. W wyjątkowych sytuacjach, kiedy osoba zobowiązana do płacenia alimentów ma poważne problemy ze zdrowiem, wówczas ustalenie alimentów poniżej „kwoty minimum” jest sprawą otwartą.

Należy jednak pamiętać, że małoletnie dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, a rodzic musi zaspokoić jego podstawowe potrzeby.

Punktem wyjścia są zawsze uzasadnione potrzeby dziecka, a następnie sąd analizuje przy tym możliwości zarobkowe rodzica zobowiązanego do płacenia alimentów. Pod pojęciem możliwości zarobkowych, sąd bierze pod uwagę nie tylko dochód, ale także potencjał danej osoby. Czyli ile taka osoba jest w stanie faktycznie zarobić przy pełnym wykorzystaniu swojego doświadczenia i kwalifikacji. Należy pamiętać, że w sprawach o alimenty nie ma jednaj reguły – każda sprawa jest rozpatrywana w indywidualnie w zależności od sytuacji.